Thuốc điều trị thú y - Tetramisol

1. Tính chất

Tetramisol thuộc nhóm Imidazothiadol, là một loại thuốc phổ rộng điều trị các bệnh giun tròn

có hiệu lực cao.

Tên hoá học là: 1,1 Tetrahydro 2,3,5,6 Diphenyl6 inlidazo (2,1-b) thiazol, th-ờng đ-ợc dùng

d-ới dạng muối Clohydrat, có kết tinh trắng hoà tan trong n-ớc, không mùi, không hút ẩm,

không tan trong axêton.

Tetramisol còn có một đồng phân là Levamisol, có tính chất t-ơng tự nh-Tetramisol; nh-ng

ít độc hơn.

Thuốc hầu nh-không thấm qua đ-ờng tiêu hoá, bài tiết nhiều qua phân; ít thấm sữa; tìm thấy

nhiều hơn trong màng nhày của khí quản; thuốc dung nạp tốt đối với gia súc cái có chửa và

gia súc non; không gây ảnh h-ởng cảm quan đối với thịt.

pdf30 trang | Chia sẻ: lelinhqn | Ngày: 30/11/2013 | Lượt xem: 196 | Lượt tải: 0download
Tóm tắt tài liệu Thuốc điều trị thú y - Tetramisol, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
121 TETRAMISOL BiÖt d−îc: Nemicide, Anthelvet, Rupercol, Nilvera, Avinerm, Vadephen 1. TÝnh chÊt Tetramisol thuéc nhãm Imidazothiadol, lµ mét lo¹i thuèc phæ réng ®iÒu trÞ c¸c bÖnh giun trßn cã hiÖu lùc cao. Tªn ho¸ häc lµ: 1,1 Tetrahydro 2,3,5,6 Diphenyl 6 inlidazo (2,1-b) thiazol, th−êng ®−îc dïng d−íi d¹ng muèi Clohydrat, cã kÕt tinh tr¾ng hoµ tan trong n−íc, kh«ng mïi, kh«ng hót Èm, kh«ng tan trong axªton. Tetramisol cßn cã mét ®ång ph©n lµ Levamisol, cã tÝnh chÊt t−¬ng tù nh− Tetramisol; nh−ng Ýt ®éc h¬n. Thuèc hÇu nh− kh«ng thÊm qua ®−êng tiªu ho¸, bµi tiÕt nhiÒu qua ph©n; Ýt thÊm s÷a; t×m thÊy nhiÒu h¬n trong mµng nhµy cña khÝ qu¶n; thuèc dung n¹p tèt ®èi víi gia sóc c¸i cã chöa vµ gia sóc non; kh«ng g©y ¶nh h−ëng c¶m quan ®èi víi thÞt. 2. T¸c dông Tetramisol cã ho¹t tÝnh cao ®èi víi c¸c loµi giun trßn nh−: giun ®òa, giun tãc, giun phÕ qu¶n, giun l−¬n tr−ëng thµnh còng nh− Êu trïng. C¬ chÕ t¸c ®éng chñ yÕu lµ lµm tª liÖt hÖ thèng thÇn kinh cña giun vµ g©y co bãp ruét, ®Èy giun ra ngoµi. 3. ChØ ®Þnh ë sóc vËt nhai l¹i (tr©u, bß, dª, cõu): - C¸c bÖnh giun xo¨n d¹ dµy: (Haemonchus, Trichostrongylus, Cooperia, Nematodirus, Chambertia, Mecistocirrhus...). - BÖnh giun kÕt h¹t (do Oesophagostomum). - BÖnh giun phæi (do Dictyocaulus viviparus vµ D. filaria). - Ngoµi ra, thuèc còng cã t¸c dông ®Õn mét sè giun ký sinh ë d−íi da (Pavafilaria bovicola), ký sinh ë m¾t (Thelaria) vµ giun tãc (Trichuris). ë lîn: - BÖnh giun xo¨n d¹ dµy (do Ascarops, Gnatostoma). - BÖnh giun phæi (do Metastrongylus sp). - BÖnh giun ®òa (do Ascaris suum), giun l−¬n (do Strongyloides). - BÖnh giun tãc (do Trichuris). ë chã, mÌo: - BÖnh giun ®òa (do Toxacara, Toxacaris) - BÖnh giun d¹ dµy (do Gnatostoma spinigerum) - BÖnh giun tãc (Trichuris vulpis) 122 - BÖnh giun chØ (Dicofilaria) - Ngoµi ra, thuèc cã t¸c dông kh«ng m¹nh ®èi víi giun mãc (Ancylotoma canium vµ Uncinaria stenocephala). ë gia cÇm: - BÖnh giun ®òa (do Asearidia galli) - BÖnh giun tãc (do Capillaria) - BÖnh giun kim (do Heterakis gallinae) - BÖnh giun d¹ dµy (do Tetrameres fissispina). 4. LiÒu l−îng Thuèc cã thÓ dïng d¹ng viªn, bét hoÆc d¹ng tiªm víi liÒu sau: §éng vËt LiÒu cho uèng: mg/kg thÓ träng LiÒu tiªm: mg/kg thÓ träng Tr©u, bß 10-15 5-7,5 (d−íi da) Dª, cõu 15 7,5 (d−íi da) Lîn 7,5-15 7,5 Chã, mÌo 10 7,5 Gia cÇm 40 CÇn chó ý: - Cho uèng trong mét lÇn sau khi ¨n. - Kh«ng dïng cho ngùa - Kh«ng dïng cho gia sóc mang thai ë thêi kú cuèi v× thuèc kÝch thÝch thÇn kinh phã giao c¶m vµ c¬ tr¬n. - Kh«ng nªn sö dông qu¸ liÒu quy ®Þnh ®èi víi gia sóc; gia cÇm cã thÓ dïng liÒu cao h¬n vÉn kh«ng g©y c¸c ph¶n øng phô. 123 THIABENDAZOL BiÖt d−îc: Foldan, Mintezol, Minzolum, Thibenzol, Thiasox, Omnizol, Nemapan, Minzolium, TBZ. 1. TÝnh chÊt Tªn ho¸ häc lµ 2-(4' Thiazolyl) benzimidazol. Cã d¹ng bét tr¾ng mÞn hay phít n©u, kÕt tinh, kh«ng tan trong n−íc. Thuèc th−êng dïng á d¹ng chøa 50% ho¹t chÊt (bét) vµ 10% (viªn h¹t). 2. T¸c dông Thiabendazol cã t¸c ®éng chñ yÕu trªn sù phong bÕ men Fumarat reductaza dÉn ®Õn lµm chÕt c¸c loµi giun trßn ®−êng tiªu ho¸ cña gia sóc vµ gia cÇm; ®−îc xem lµ thuèc cã phæ réng vµ cã hiÖu lùc cao ®Ó ®iÒu trÞ c¸c bÖnh do giun trßn. Thuèc cßn cã t¸c dông diÖt c¸c loµi giun trßn ®−êng h« hÊp khi dïng liÒu cao. 3. ChØ ®Þnh Dïng ®Ó tÈy c¸c loµi giun trßn sau: ë gia sóc nhai l¹i: tr©u, bß, dª, cõu: - BÖnh do c¸c loµi giun ®u«i xo¾n èng tiªu ho¸, thuèc cã hiÖu lùc cao (do Haemonchus, Ostertagia, Trichostrongylus, Cooperia, Chembertia, Oesophagostomum). Tlluèc cã hiÖu lùc yÕu víi vµi loµi giun trßn kh¸c ë ®−êng tiªu ho¸ (do Nematodirus, Bunostomum, Êu trïng cña Oesophagostomum). - BÖnh giun l−¬n (do Strongyloides). - BÖnh giun ®òa bª nghÐ (do Toxocara vitulorum). ë lîn: - BÖnh giun ®òa (do Ascaris suum). - BÖnh giun ®u«i xo¾n d¹ dµy (do Ascaropos, Gnatostona) - BÖnh giun kÕt h¹t (do Oesophagostomum) - BÖnh giun l−¬n (do Strongyloides) ë ngùa: - BÖnh giun ®òa (do Parascans equirum) - BÖnh giun kim (do Oxyuris equi) - BÖnh giun ®u«i xo¾n ë èng tiªu ho¸ ngùa (do Strongylus Trichonema). - BÖnh giun l−¬n (do Strongyloides) 124 ë gia cÇm: - BÖnh giun ®òa (do Ascaridia galli) - BÖnh giun kim (do Heterakis gallinae) - BÖnh giun d¹ dµy (do Tetrameres) LiÒu dïng: Thuèc dïng ë d¹ng bét, d¹ng viªn nÐn 0,50g, c¬ thÓ cho uèng hoÆc trén víi thøc ¨n theo liÒu sau: - Tr©u, bß dïng: 60-100 mg/kg thÓ träng - Ngùa: 50mg/kg thÓ träng - Gia cÇm: 200 mg/kg thÓ träng 125 DERTYL Tªn kh¸c: Menichlophoran BiÖt d−îc: Bayer ME3625, Bater 9015A, Bilevon M. 1. TÝnh chÊt Tªn ho¸ häc lµ 2,2 dihydroxy - 3,3 dinitro 5-5 dichloro diphenyl. Thuèc ®−îc ®ãng viªn mµu xanh l¸ c©y sÉm. Viªn Dertyl-B chøa 500mg ho¹t chÊt vµ viªn Dertyl-O chøa 100mg ho¹t chÊt. 2. T¸c dông Dertyl kh«ng nh÷ng cã t¸c dông diÖt c¸c lo¹i s¸n l¸ gan tr−ëng thµnh mµ cßn ph¸ huû ®−îc c¸c lo¹i s¸n l¸ non ®ang di hµnh trong biÓu m« gan. Thuèc do Hungari vµ h·ng Bayer (CHLB §øc) s¶n xuÊt. Thuèc an toµn, Ýt g©y t¸c dông phô côc bé còng nh− toµn th©n nªn kh«ng g©y s¶y thai khi gia sóc cã chöa thêi kú ®Çu. 3. ChØ ®Þnh §−îc dïng ®Ó phßng trÞ bÖnh s¸n l¸ gan do Fasciola hepatica, F. gigantica ë tr©u, bß, dª, cõu, h−¬u. 4. LiÒu dïng Cho sóc vËt uèng trùc tiÕp theo liÒu sau ®©y: - §èi víi tr©u dïng: 7-8 mg/kg thÓ träng - §èi víi bß dïng: 3-4 mg/kg thÓ träng Tr−íc khi cho uèng thuèc cÇn x¸c ®Þnh t−¬ng ®èi chÝnh x¸c träng l−îng sóc vËt. Thuèc cho uèng mét lÇn, cã thÓ nhÐt viªn thuèc cho tõng sóc vËt uèng hoÆc hoµ víi n−íc ®æ cho uèng. CÇn chó ý: - Sóc vËt non, sóc vËt gµy yÕu, bß dung n¹p thuèc kÐm h¬n nªn cÇn sö dông liÒu chÝnh x¸c. - Sóc vËt mÉn c¶m víi thuèc th−êng biÓu hiÖn sèt nhÑ, t¨ng nhÞp tim, cã thÓ trë l¹i b×nh th−êng sau 12-24 giê - Sau khi cho uèng thuèc cÇn röa tay s¹ch sÏ, cÈn thËn. 126 DOVENIX Dovenix do h·ng Rh«n-MÐrieux cña Ph¸p s¶n xuÊt 1. TÝnh chÊt Ho¹t chÊt chøa trong Dovenix lµ Nitroxynil, lµ dung dÞch cã 25% ho¹t chÊt. C«ng thøc nh− sau: Nitroxynil: 25g Dung m«i ®Öm võa ®ñ: 100ml Thuèc ®−îc bao gãi trong hép chøa 10 lä x 50ml vµ hép 4 lä x 250ml. T¸c dông: Dovenix cã t¸c dông diÖt s¸n l¸ gan vµ mét sè loµi giun trßn ký sinh ®−êng tiªu ho¸ cña sóc vËt nhai l¹i (tr©u, bß, dª, cõu). Thuèc an toµn Ýt g©y ra c¸c ph¶n øng phô. 2. ChØ ®Þnh Dïng ®iÒu trÞ c¸c bÖnh giun s¸n sau: - BÖnh s¸n l¸ gan (do Fasciola hapatica, F. gigentica) - BÖnh giun chØ ë tr©u bß (do Parafilaria) - BÖnh giun mãc (do Ancylostoma, Uncinaria) ë chã vµ thó ¨n thÞt kh¸c. - BÖnh giun ®u«i xo¾n ®−êng tiªu ho¸ (Haemonchus, Bunostonum, Oesophagostomum) ë sóc vËt nhai l¹i. 3. LiÒu l−îng Tiªm d−íi da cho sóc vËt, kh«ng cÇn b¾t nhÞn ®ãi LiÒu dïng nh− sau: Tr©u, bß, dª, cõu: 10mg/kg thÓ träng (t−¬ng ®−¬ng 1ml/25kg thÓ träng) Tr−êng hîp m¾c bÖnh cÊp tÝnh vµ m¾c bÖnh giun chØ cã thÓ t¨ng liÒu sö dông ®Õn 1,3ml/25kg thÓ träng. Chã vµ c¸c thó ¨n thÞt: dïng 10-15 mg/kg thÓ träng (t−¬ng ®−¬ng 1,5 ml/25kg thÓ träng). ë chã cã thÓ dïng tiªm hoÆc cho uèng. Cã thÓ tiªm 1ml pha lo·ng (2,5%) cho 3,5kg thÓ träng. CÇn chó ý khi dïng thuèc: - Dïng èng tiªm kh« hoÆc röa b»ng cån ®Ò tr¸nh c¸c ion Calci cã thÓ lµm kÕt tña Nitroxynil. - ë sóc vËt gµy yÕu cã thÓ gi¶m liÒu 1/3 vµ nh¾c l¹i mét liÒu t−¬ng øng khi con vËt ®· khoÎ m¹nh. - Dung dÞch Dovenix cã thÓ nhuém mµu tay vµ c¸c dông cô kh¸c, cã thÓ röa b»ng Natri- hyposulfit - 5%. 127 AZIDIN Tªn kh¸c: Berenil BiÖt d−îc: Veriben, Ganaseg. 1. TÝnh chÊt Tªn ho¸ häc: 4,5,4-diamino-diazami-ano-benzen, cã d¹ng bét vµng hoÆc d¹ng viªn cèm, tan nhanh trong n−íc, æn ®Þnh trong dung dÞch ®−îc 5 ngµy ë nhiÖt ®é phßng thÝ nghiÖm. Azidin cã tÝnh diÖt khuÈn m¹nh. Nh−ng dïng ®iÒu trÞ chñ yÕu c¸c bÖnh do ®¬n bµo. 2. T¸c dông Cã hiÖu lôc cao diÖt c¸c ®¬n bµo ký sinh ë ®éng vËt, ®−îc dïng chñ yÕu ®iÒu trÞ bÖnh do c¸c tiªn mao trïng vµ lª d¹ng trïng g©y ra. Qua theo dâi, c¸c chuyªn gia thó y ®Òu cho r»ng thuèc kh«ng t¹o ra c¸c chñng ®¬n bµo kh¸ng thuèc. Thuèc cã t¸c dông diÖt tiªn mao trïng vµ lª d¹ng trïng nhanh vµ Ýt khi g©y ra c¸c ph¶n øng phô. 3. ChØ ®Þnh §−îc sö dông ®iÒu trÞ: - BÖnh lª d¹ng trïng ë tr©u, bß (do Babesia bigemina, B. bovis, B. argentina). - BÖnh lª d¹ng trïng ë cõu (do B. Ovis). - BÖnh lª d¹ng trïng ë chã (do B. canis). - BÖnh lª trïng ë bß (do Theileria mutans, Th. annulata). - BÖnh tiªn mao trïng ë ®éng vËt (do Trypansoma congolense, T. vivax, T. evansi, T. Brucei). - Thuèc dïng thÝch hîp cho c¶ gia sóc non vµ gia sóc tr−ëng thµnh. 4. LiÒu dïng Dïng theo liÒu sau cho c¸c lo¹i gia sóc: - LiÒu chung cho c¸c loµi gia sóc ®iÒu trÞ bÖnh lª d¹ng trïng: 0,5 - 1,0 g/100kg thÓ träng. - LiÒu dïng cho cho c¸c loµi gia sóc ®iÒu trÞ bÖnh tiªn mao trïng: 0,5-0,8g/100kg thÓ träng. Thuèc pha víi n−íc cÊt theo tû lÖ: 0,8-1g cho 5ml n−íc cÊt. Tiªm vµo b¾p thÞt, d−íi da. Trong tr−êng hîp cÊp tÝnh cã thÓ tiªm tÜnh m¹ch tai, nh−ng dung dÞch ph¶i pha lo·ng 1g cho 10ml, vµ tiªm trî søc tr−íc khi ®iÒu trÞ. NÕu bÖnh ch−a khái th× 15-20 ngµy sau tiªm thªm mét liÒu nh− liÒu ®Çu. Tæng liÒu trong mét lÇn tiªm kh«ng ®−îc qu¸ 9 gam. 128 NAGANOL Tªn kh¸c: Naganin BiÖt d−îc: Suramin, Bayer 205, Moranin, Fumo 309. Thuèc Bayer chÕ t¹o, sau ®ã nhiÒu n−íc ®· s¶n xuÊt sö dông chñ yÕu ®Ó ®iÒu trÞ c¸c bÖnh tiªn mao trïng ®éng vËt. 1. TÝnh chÊt Tªn ho¸ häc: N-amino-benzoin-m-amino-pmetio-benzoin-1-naptilamin-4-6-8 trisunfonat Natri, lµ mét dÉn xuÊt ®èi xøng cña urª. §ã lµ lo¹i bét tr¾ng mÞn h¬i vµng chanh (Naganol) vµ h¬i hång (Naganill), nhÑ, dÔ hót Èm, tan trong n−íc, cã thÓ chÞu ®−îc n−íc ®un s«i (1000C). Khi pha dung dÞch trong h¬i ¸nh vµng chanh (Naganol) vµ h¬i hång, chuyÓn thµnh n©u nh¹t (Naganin). 2. T¸c dông Cã t¸c dông m¹nh ®iÒu trÞ c¸c bÖnh tiªn mao trïng ®éng vËt (Tryponosomiasis). Thuèc sau ®iÒu trÞ th¶i qua thËn, nh−ng tån l−u l©u ë gan vµ c¬ cña ®éng vËt nªn cßn ®−îc dïng ®Ó phßng nhiÔm tiªn mao trïng. 3. ChØ ®Þnh Thuèc ®−îc chØ ®Ønh ®Ó ®iÒu trÞ c¸c bÖnh tiªn mao trïng ë tr©u, bß, ngùa, chã do: Trypanosoma evansi, T. equiperdum, T. brucei, T. vivax, T. congolense... 4. LiÒu dïng Dïng cho tr©u, bß, ngùa, chã ®Òu theo ph¸c ®å ®iÒu trÞ: dïng hai liÒu nh− sau: - Ngµy thø nhÊt: dïng liÒu 0,01g/kg thÓ träng. - Ngµy thø hai, thø ba: cho sóc vËt nghØ - Ngµy thø t−: dïng liÒu 0,01g/kg thÓ träng. Thuèc pha víi n−íc cÊt theo tû lÖ 10%. Thuèc cã thÓ tiªm b¾p thÞt hoÆc tiªm tÜnh m¹ch. Khi tiªm tÜnh m¹ch, cÇn tiªm trî m¹ch tr−íc b»ng cafein, hoÆc long n·o n−íc. CÇn chó ý - Mét sè sóc vËt cã thÓ cã ph¶n øng côc bé sau tiªm vµo b¾p nh−: n¬i tiªm s−ng thòng kÐo dµi vµi ngµy. Cã thÓ tiªm Cafein, Vit. B1 trong 3 ngµy, n¬i s−ng sÏ hÕt dÇn. - Mét sè sóc vËt cã thÓ cã ph¶n øng toµn th©n (kho¶ng 1%) nh−: ch¶y n−íc r·i, run r¶y, tim ®Ëp nhanh. Cã thÓ xö trÝ: cho gia sóc vµo n¬i m¸t; tiªm Vit. B1, Vit. C vµ long n·o nøíc. Kho¶ng 1 giê sau ph¶n øng sÏ hÕt. - Thuèc pha xong chØ dïng trong thêi gian 6 giê - 8 giê. 129 TRYPAMIDIUM Tªn kh¸c: Isometamidium Rh«n-MÐrieux (Ph¸p) s¶n xuÊt BiÖt d−îc: Samorin do c¸c h·ng thuèc cña Anh s¶n xuÊt. 1. TÝnh chÊt Tªn ho¸ häc: Isometamidium - hydrochlorur, lµ bét mµu ®á, mÞn, tan dÔ dµng trong n−íc, thµnh dung dÞch mµu hång. Thuèc ®−îc ®ãng gãi 1 gam trong giÊy thiÕc, lä chøa 10gam, lä chøa 25 gam. 2. T¸c dông Thuèc cã ho¹t tÝnh cao diÖt c¸c loµi tiªn mao trïng g©y bÖnh cho ®éng vËt (tr©u, bß, ngùa, chã, l¹c ®µ...). Ngoµi t¸c dông ®iÒu trÞ bÖnh tiªn mao trïng cÊp vµ m·n tÝnh, thuèc cßn cã kh¶ n¨ng tån d− l¹i trong gan vµ tæ chøc cña ®éng vËt trong thêi gian 50-60 ngµy. Do vËy, thuèc cã tÝnh phßng nhiÔm c¸c bÖnh tiªn mao trïng ®éng vËt. 3. ChØ ®Þnh §−îc dïng ®Ó phßng trÞ: - BÖnh tiªn mao trïng tr©u, bß, dª, cõu (do T. evansi, T.vivax, T. brucei, T. congolense). - BÖnh tiªn mao trïng ë ngùa (do T. equinum, T. equiperdum, T. congolense, T. evansi). - BÖnh tiªn mao trïng ë chã vµ thó ¨n thÞt (do T. evansi). 4. LiÒu dïng §èi víi: tr©u, bß, ngùa, chã, dª, cõu ®Òu dïng liÒu tõ 05-1mg/kg thÓ trong. Nh−ng liÒu cßn ph¶i thay ®æi tuú theo loµi tiªn mao trïng g©y bÖnh. - §èi víi: T. congolense, T. vivax, T. brucei g©y bÖnh cho ®éng vËt ch©u Phi, dïng liÒu: 0,5-1mg/kg thÓ träng. - §èi víi: T. evansi g©y bÖnh cho tr©u, bß, ngùa, chã, l¹c ®µ dïng liÒu 1mg/kg thÓ träng. Thuèc pha víi n−íc theo tû lÖ 1-2%. Tiªm vµo tÜnh m¹ch, hoÆc b¾p thÞt. Khi tiªm tÜnh m¹ch cÇn tiªm thuèc trî tim tr−íc 15-20 phót. LiÒu thuèc chØ tiªm m«t lÇn. NÕu sóc vËt ch−a khái bÖnh th× sau 15-20 ngµy tiªm nh¾c l¹i lÇn thø hai còng nh− liÒu ®Çu. CÇn chó ý: - Cho sóc vËt nghØ lao t¸c khi tiªm thuèc nµy. - Ch¨m sãc sóc vËt, cho ¨n uèng tèt, kh«ng cÇn nhÞn ¨n khi dïng thuèc. - Dung dÞch thuèc ®· pha chØ dïng trong mét ngµy. 130 - Khi sóc vËt sö dông thuèc cã ph¶n øng phô: run rÈy, ch¶y r·i rít th× ngõng thuèc, tiªm thuèc trî tim m¹ch, cho uèng n−íc ®−êng. NICLOSAMIDE BiÖt d−îc: Yomesan, Radevern (§øc), Cestocid, Devermine (Hunggari), Lintex, Phenasal vµ TrÐdÐmine. 1. TÝnh chÊt Thuèc cã d¹ng bét vµng chanh, kh«ng tan trong n−íc, ®−îc dïng ë d¹ng bét hoÆc viªn nÐn 0,5 gam, cã ho¹t tÝnh cao trong ®iÒu trÞ c¸c bÖnh s¸n d©y ký sinh ë ®−êng tiªu ho¸ cña ®éng vËt. 2. T¸c dông Thuèc lµm ¶nh h−ëng ®Õn mét sè men chuyÓn ho¸ glucid cña s¸n; do vËy s¸n kh«ng hÊp thô ®−îc chÊt ®−êng (glucoza) vµ bÞ chÕt. Thuèc Ýt tan vµ rÊt Ýt hÊp thu qua niªm m¹c ruét nªn Ýt ®éc. 3. ChØ ®Þnh §−îc dïng ®Ó tÈy s¸n d©y cho ®éng vËt vµ ng−êi. - BÖnh s¸n d©y ë tr©u, bß, dª, cõu (do Moniezia expansa, M. benedini, Taema saginata). - BÖnh s¸n d©y ë lîn (do Taenia solium) - BÖnh s¸n d©y ë chã, mÌo vµ thó ¨n thÞt (do Dipyllidium canium, Diphyllobothrium mansoni). - BÖnh s¸n d©y ë gia cÇm (do Railleietina). 4. LiÒu dïng Dïng cho c¸c lo¹i sóc vËt theo liÒu sau: - Tr©u, bß, dª, cõu: 50 mg/kg thÓ träng - Lîn: 50 mg/kg thÓ träng - Chã, mÌo, hæ b¸o: 80-100 mg/kg thÓ träng - Gia cÇm: 100-150 mg/kg thÓ träng Thuèc chØ cho uèng mét nöa liÒu vµo buæi s¸ng khi ch−a cho sóc vËt ¨n. Sau ®ã 1 giê cho uèng nöa liÒu cßn l¹i. Sóc vËt ph¶i nhÞn ¨n ®Õn 3 giê sau míi cho ¨n uèng b×nh th−êng. Thuèc ph¶i t¸n nhá trén víi n−íc hoÆc Ýt thøc ¨n cho sóc vËt ¨n. Sau 6-10 giê, s¸n sÏ bÞ chÕt vµ theo ph©n ra ngoµi. Sau 20 ngµy, sóc vËt ch−a tÈy s¹ch s¸n th× l¹i cã thÓ thÊy ®èt s¸n trong ph©n sóc vËt. Lóc ®ã ph¶i tÈy tiÕp lÇn thø hai còng dïng nh− liÒu thuèc ®Çu. 131 LOPATOL Thuèc do h·ng CIBA (Thôy SÜ) s¶n xuÊt. 1. TÝnh chÊt Lµ d¹ng viªn nÐn mµu tr¾ng lo¹i 100mg vµ 500mg ®ãng trong giÊy thiÕc, chuyªn dïng tÈy giun trßn vµ s¸n d©y cho chã, mÌo. 2. T¸c dông Cã hiÖu lùc cao trong viÖc tÈy giun trßn vµ s¸n d©y cho chã, mÌo; an toµn kh«ng g©y c¸c ph¶n øng phô. Cã thÓ dïng cho chã mÌo tõ 3 tuÇn tuæi vµ chã mÌo c¸i mang thai. HiÖu lùc tÈy s¹ch giun ®¹t 90-95% vµ tÈy s¸n d©y ®¹t 80-85% 3. ChØ ®Þnh §iÒu trÞ c¸c bÖnh giun s¸n sau: - BÖnh s¸n d©y ë chã, mÌo vµ thó ¨n thÞt kh¸c (do Dipyllidium caninum, Diphyllobothrium mansom, Taenia pisiformis...). - BÖnh giun mãc (do Ancylostoma caninum, Uncinaria stenocephala). - BÖnh giun ®òa (do Toxocara canis, Toxocara mystax, Toxascaris leonina). - BÖnh giun l−¬n (do Strongyloides canis). - BÖnh giun tãc (do Trichuris vulpis) 4. LiÒu dïng Chã, mÌo vµ c¸c thó ¨n thÞt kh¸c (hæ, b¸o, s− tö, cµy...) ®Òu dïng liÒu nh− nhau: 50mg/kg thÓ träng. Thuèc cã thÓ cho uèng trùc tiÕp hoÆc trén víi mét Ýt thøc ¨n. Cho sóc vËt uèng thuèc khi ®ãi, vµ sau 1-2 giê cho ¨n uèng b×nh th−êng, kh«ng ph¶i kiªng ¨n. NÕu thÊy sóc vËt ch−a s¹ch giun s¸n th× sau mét tuÇn tÈy l¹i nh− liÒu ®Çu. 132 FURAZOLIDON Tªn kh¸c: Nitrofurazolidonum, Furazolidone BiÖt d−îc: Furoxane (Ph¸p), Furoxone (Mü, Anh), Nifulidone, Nifuran (§øc), Puradin (NhËt), Trifurox (Thôy §iÓn) Viofuragin (Italia). 1. TÝnh chÊt Tªn ho¸ häc: N (5 nitro - 2 - furfuriliden) - 3 - amino - 2 - oxazolidon; lµ d¹ng bét vµng mÞn, kh«ng tan trong n−íc, cã t¸c dông diÖt vi khuÈn vµ ®¬n bµo ký sinh, ®Æc biÖt lµ cÇu trïng, nh−ng l¹i rÎ h¬n c¸c lo¹i thuèc cã tÝnh n¨ng t−¬ng øng kh¸c. 2. T¸c dông Cã t¸c dông m¹nh trong ®iÒu trÞ c¸c bÖnh nhiÔm khuÈn ®−êng tiªu ho¸; Dïng ®−îc dïng chñ yÕu ®Ó ®iÒu trÞ c¸c bÖnh ®¬n bµo ®−êng tiªu ho¸ nh−: bÖnh cÇu trïng vµ bÖnh lþ amip ë vËt nu«i. 3. ChØ ®Þnh §iÒu trÞ c¸c bÖnh cho vËt nu«i sau ®©y: - BÖnh cÇu trïng ë gia cÇm (do c¸c loµi thuéc Eimeria) - BÖnh cÇu trïng ë thá (do c¸c loµi thuéc Eimeria) - BÖnh cÇu trïng ë chã, mÌo (do c¸c loµi thuéc Isospora) - BÖnh cÇu trïng ë tr©u bß (do c¸c loµi thuéc Eimeria) - BÖnh lþ ë thó nu«i (®o Entanloeba spp) - C¸c bÖnh nhiÔm khuÈn ®−êng tiªu ho¸ ë gia sóc gia cÇm (do Salmonella; E. coli; Proteus; Aeromonas; Enteromonas). 4. LiÒu dïng - §iÒu tÞ c¸c bÖnh cÇu trïng cho bª, nghÐ theo liÒu 20mg/kg thÓ träng, dïng tõ 2-3 ngµy. - §iÒu trÞ c¸c bÖnh cÇu trïng ë gµ: trén thuèc víi thøc ¨n theo tû lÖ 0,4 p 1000; dïng 3 ngµy, nghØ 3 ngµy, råi l¹i dïng tiÕp cho ®Õn khi khái bÖnh. Th−êng ®−îc dïng ®Ó phßng bÖnh, th−êng xuyªn trén thuèc víi thøc ¨n theo tû lÖ 0,1 p 1000. - §iÒu trÞ c¸c bÖnh cÇu trïng ë chã, mÌo theo liÒu 40-50mg/kg thÓ träng. - §iÒu trÞ c¸c bÖnh cÇu trïng ë thá: 40mg/kg thÓ träng. - §iÒu trÞ c¸c bÖnh nhiÔm khuÈn vµ bÖnh lþ ®¬n bµo (do amip) dïng liÒu 40-50 mg/kg thÓ träng cho gia sóc. CÇn chó ý: - Kh«ng ®−îc dïng cho vÞt, ngan, ngçng v× chóng rÊt mÉn c¶m. 133 - Furazolidon dïng nhiÒu sÏ lµm gi¶m kh¶ n¨ng tiªu thô thøc ¨n vµ gi¶m ®Î trøng cña gµ. REGECOCCIN Tªn kh¸c: Meticlopindol, Clopindol BiÖt d−îc: Coyden 1. TÝnh chÊt Regecoccin lµ dÉn chÊt cña hydroxyridin, hydroxy- 4 piridin; d¹ng bét tr¾ng ®ôc rÊt Ýt tan trong n−íc. Thuèc cã ®éc lùc thÊp diÖt c¸c loµi cÇu trïng ë gia sóc gia cÇm. 2. T¸c dông Thuãc cã phæ réng trong ®iÒu trÞ c¸c bÖnh cÇu trïng, øc chÕ giai ®o¹n 2 cña qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña c¸c loµi cÇu trïng: Eimeria tenella, E. necatrix, E. cervulina, E. maxima... ë gia cÇm vµ E. bovis, E. zumi... ë bª nghÐ. 3. ChØ ®Þnh Dïng ®Ó phßng trÞ bÖnh cÇu trïng ë gia cÇm, bª, nghÐ. LiÒu l−îng: Thuèc trén vµo thøc ¨n hµng ngµy theo liÒu sau - LiÒu phßng bÖnh cÇu trïng gµ: 125 g/tÊn thøc ¨n cho gµ ¨n hµng ngµy. - LiÒu ch÷a bÖnh cho gµ: 0,025-0,05% trén víi thøc ¨n. - LiÒu ch÷a bÖnh cho bª nghÐ: 0,03-0,04 g/kg thøc ¨n (chia lµm 2 lÇn vµ liªn tôc trong 4 ngµy). 134 Esb3 1. TÝnh chÊt D¹ng bét tr¾ng cø 200 gam cã 30 gam Sulfaclozine sodium, tan trong n−íc. Thuèc do h·ng CIBA (Thôy SÜ) s¶n xuÊt; ®ãng gãi 50g vµ 200g. 2. T¸c dông Esb3 cã phæ réng diÖt cÇu trïng ë gµ; ®ång thêi còng cã t¸c dông diÖt vi khuÈn ë gia cÇm nh−: Pasteurella multocida (vi khuÈn tô huyÕt trïng), Salmonella gallinarum vµ S. pullorum (vi khuÈn th−¬ng hµn) ë gia cÇm. Esb3 tan dÔ dµng trong n−íc, pha thµnh dung dÞch cho gµ uèng phßng chèng c¸c bÖnh cÇu trïng vµ bÖnh th−¬ng hµn. 3. ChØ ®Þnh Phßng trÞ c¸c bÖnh: * Gia cÇm: - BÖnh cÇu trïng ë gµ (do E. tenella, E. necatrix, E. acervulina, E. brunetti, E. maxima). - BÖnh cÇu trïng ë gµ t©y (do E. adenoides, E. meleagrimitis). - BÖnh th−¬ng hµn gµ (do Salmonella gallinarum, S. pullorum) vµ bÖnh tô huyÕt trïng (do Pasteurella multocida). 4. LiÒu dïng - Pha dung dÞch víi n−íc theo tû lÖ 0,03% (1g cho 1 lÝt) cho gµ uèng liªn tôc trong 3 ngµy. NÕu cÇn cã kÐo dµi thêi gian sö dông. - §èi víi E. tenella vµ E. necatrix lµ t¸c nh©n g©y bÖnh nguy hiÓm cho gµ cã thÓ t¨ng liÒu thuèc 1,5 - 2g cho 1 lÝt n−íc. Cho uèng liªn tôc 3 ngµy hoÆc uèng nh¾c l¹i nh− sau: ngµy thø 1, 3, 5 (cã thÓ 7, råi 9) hoÆc: ngµy thø 1, 2, 5 (råi 6 vµ 9). C¸c khu vùc cã æ dÞch cÇu trïng dïng trong 2-3 ngµy mçi tuÇn vµ dïng ®Õn tuÇn lÔ thø 3 vµ thø 5. Cã thÓ thanh to¸n ®−îc sù « nhiÔm cÇu trïng trong ®µn gµ. Esb3 trén víi thøc ¨n theo tû lÖ 2g cho 1kg thøc ¨n. LiÖu tr×nh phßng trÞ gièng nh− pha víi n−íc trªn ®©y. Dïng ®Ó diÖt vi khuÈn th−¬ng hµn vµ tô huyÕt trïng. Pha dung dÞch 0,03-0,06% (1-2g/lÝt). §iÒu trÞ b»ng cho uèng 5 ngµy liÒn. Cã thÓ kÐo dµi thêi gian ®iÒu trÞ còng kh«ng g©y ®éc cho ®éng vËt. Thêi gian kÐo dµi ®iÒu trÞ tèi ®a: gµ: 14 ngµy; gµ t©y: 21 ngµy 135 Ch−¬ng 7 THUèC S¸T TRïNG THUèC TÝM (Permanganas kali) 1. TÝnh chÊt Thuèc cã d¹ng kÕt tinh h×nh kim, ãng ¸nh kim lo¹i, mµu ®en lôc, hoµ tan trong n−íc thµnh dung dÞch mµu tÝm sÉm. Thuèc tÝm cã tÝnh ¨n da, lµm thñng v¶i vµ han rØ kim lo¹i. 2. T¸c dông Thuèc tÝm cã t¸c dông khö trïng, tiªu ®éc, chèng thèi, lµm se da do tÝnh oxy ho¸ m¹nh. Trong m«i tr−êng axit thuèc tÝm cã t¸c dông oxy ho¸ m¹nh - gi¶i phãng nguyªn tö oxy nªn t¸c dông diÖt khuÈn m¹nh, ph¸ huû c¸c chÊt h÷u c¬ (m¸u, mñ) g©y thèi vµ lµm se da vµ cã t¸c dông khö ®éc cña c¸c Alcaloid (nh− trychnin, Atropin, morfin...) vµ näc r¾n. 3. ChØ ®Þnh Thuèc tÝm ®−îc dïng ®Ó s¸t trïng nh÷ng tr−êng hîp sau: - Khö trïng phßng mæ, phßng cÊy, nhµ nu«i gia sóc, chuång tr¹i, m¸y Êp trøng... (kÕt hîp víi Formol). Tuy nhiªn hiÖn nay Ýt dïng. - S¸t trïng c¸c vÕt th−¬ng, röa tö cung, bµng quang, ©m ®¹o - Gi¶i ®éc Alcaloid, näc r¾n. 4. LiÒu dïng S¸t trïng tiªu ®éc: - Khö trïng tay, vÕt th−¬ng ngoµi da: dung dÞch 1% - 2% - Röa tö cung, ©m ®¹o: dung dÞch 1-2% - Thôt röa ruét trong tr−êng hîp tróng ®éc: dung dÞch 0,05% - Khö ®éc näcr¾n: Tiªm dung dÞch thuèc tÝm 1% xung quanh vÕt r¾n c¾n. - Khö trïng n−íc: B»ng hçn hîp sau: + Bét oxy ho¸ gåm: Thuèc tÝm: 60g Mangan bioxyt: 50g Canxi cacbonat: 20g Bét tan: 370g 136 + Bét khö gåm: Natri hyposunflt: 66g Bét tan: 440g Cho bét oxy ho¸ vµo n−íc chõng 10 phót råi cho tiÕp bét khö vµo khuÊy kü läc ra ®−îc n−íc trong v« trïng. Dïng víi tû lÖ 1g bét oxy ho¸, 1g bét khö lµm v« trïng 2 lÝt n−íc. Chó ý: TÈy s¹ch thuèc tÝm trªn v¶i, da, l«ng b»ng mét trong c¸c dung dÞch sau: - Axit Chlohydric 1% - Axit Oxalic 3% - Axit Tartic ®Ëm ®Æc 10% - Dung dÞch Natri Bisunfit 10% 137 THUèC §á (Mercurochrom) 1. TÝnh chÊt Lµ chÊt bét hay m¶nh mµu lôc - hoµ tan trong n−íc t¹o thµnh dung dÞch mµu ®á. Dung dÞch bÒn v÷ng ë nhiÖt ®é th−êng. 2. T¸c dông Thuèc ®á cã t¸c dông s¸t trïng, ®Æc biÖt cã t¸c dông víi c¸c tô cÇu liªn cÇu, E.Coli. Thuèc thÊm qua c¸c tæ chøc dÔ dµng ®Ó ph¸t huy t¸c dông s¸t trïng, nh−ng kh«ng g©y kÝch øng ngoµi da vµ c¸c tæ chøc. ë m«i tr−êng axit thuèc cã t¸c dông m¹nh h¬n m«i tr−êng trung tÝnh hay kiÒm tÝnh. 3. ChØ ®Þnh Thuèc ®á ®−îc dïng ®Ó s¸t trïng, tiªu ®éc trong c¸c tr−êng hîp sau - S¸t trïng vÞ trÝ tiªm, vÞ trÝ phÉu thuËt, vÞ trÝ thiÕn ho¹n, tay cña phÉu thuËt viªn. - S¸t trïng rèn cho gia sóc s¬ sinh. - S¸t trïng niªm m¹c, röa bé phËn sinh dôc khi nhiÔm khuÈn nay sau khi ®Î. 4. LiÒu l−îng - S¸t trïng ngoµi da: Dïng dung dÞch 2-5% - Viªm tö cung: Thôt dung dÞch 1-2% - Viªm ©m ®¹o: Thôt dung dÞch 1-2% Chó ý: - Tr¸nh b«i thuèc ®á chung víi cån Iod dÔ g©y kÝch øng da vµ niªm m¹c. - TÈy s¹ch vÕt ®á cña thuèc trªn da, l«ng b»ng c¸ch tÈm dung dÞch thuèc tÝm vµ sau ®ã tÈm tiÕp dung dÞch axit Oxalic. 138 IOD 1. TÝnh ChÊt Iod lµ mét ¸ kim, thuéc nhãm halogen thuèc ®éc b¶ng C Iod cã d¹ng m¶nh, ãng ¸nh, bay h¬i ë nhiÖt ®é l¹nh, th¨ng hoa, tan m¹nh trong r−îu, cån, ªte; Glycerin, Chlorofoc rÊt Ýt tan trong n−íc. Iod th−êng ®−îc dïng d−íi d¹ng cån Iod, dung dÞch Lugol vµ Glycerin Iod. C¸c lo¹i muèi kiÒm (Kali, Natri) lµm t¨ng tÝnh hoµ tan cña Iod trong 11−íc vµ trong Glycerin. CÇn b¶o qu¶n Iod trong lä kÝn, nót mµi tèi mµu, Iod t−¬ng kþ víi c¸c kim lo¹i nÆng nh− ®ång, ch×, thuû ng©n; n−íc oxy giµ vµ c¸c Peroxyt, Amoniac t¹o thµnh nit¬ iodua g©y næ khi kh« t−¬ng kþ víi c¸c tinh dÇu th«ng, c¸c Ancaloid vµ c¸c chÊt cã tanin. 2. T¸c dông Cã t¸c dông diÖt khuÈn, diÖt virut, diÖt nÊm. Thuèc cã ho¹t tÝnh m¹nh ®èi víi trùc khuÈn lao vµ c¸c nha bµo, cã t¸c dông diÖt trøng vµ Êu trïng cña c¸c ký sinh trïng. Iod tham gia vµo thµnh phÇn Tyroxin - hoocmon tuyÕn gi¸p tr¹ng nªn thiÕu Iod g©y chøng suy nh−îc tuyÕn gi¸p tr¹ng biÓu hiÖn b»ng chøng b−íu cæ cña gia sóc. 3. ChØ ®Þnh a) Cån Iod hay Glycerin Iod ®−îc dïng trong tr−êng hîp: - S¸t trïng tay khi phÉu thuËt. - S¸t trïng n¬i tiªm hay thiÕn ho¹n, vÞ trÝ phÉu thuËt. - S¸t trïng rèn cho gia sóc s¬ sinh. - S¸t trïng häng miÖng (dïng Glycerin Iod). - S¸t trïng vÕt th−¬ng míi bÞ nhiÔm bÈn. - Ch÷a bÖnh viªm phÕ qu¶n m¹n tÝnh cña gia sóc. - Chèng bÖnh nÊm l«ng b) Dung dÞch Lugol - Ch÷a bÖnh viªm tö cung, ©m ®¹o cña gia sóc. - Ch÷a viªm ruét gia sóc non. - Ch÷a bÖnh b−íu cæ gia sóc, phßng chèng bÖnh thiÕu Iod. - Dïng ®Ó gi¶i ®éc ancaloid. c) Iodua Kali - Ch÷a bÖnh x¹ khuÈn cña tr©u bß. - Ch÷a bÖnh viªm h¹ch l©m ba truyÒn nhiÔm cña ngùa - Ch÷a chøng viªm thõng tinh do thiÕn. 139 4. LiÒu dïng S¸t trïng dïng cån Iod 1%. S¸t trïng viªm häng, viªm miÖng, viªm phÕ qu¶n m·n b«i Glycerin Iod (40ml cån Iod + 60ml Glycerin) BÖnh viªm phÕ qu¶n m·n: cho uèng cån Iod 10-100 giät pha trong n−íc s¹ch. Uèng 2-3 lÇn/ngµy. Dung dÞch Lugol 1%. Thôt s¸t trïng bé phËn sinh dôc 100-200ml. Iodua Kali ch÷a bÖnh cho tr©u bß, ngùa vµ gia sóc kh¸c liÒu. - Ngùa: 5-15 gam - Tr©u bß: 10-20 gam - Lîn, dª cõu: 2-5 gam - Chã: 0,2-2 gam - Chó ý: - Kh«ng b«i chung cån Iod víi thuèc ®á v× dª g©y kÝch øng da. - TÈy s¹ch cån Iodua trªn tay vµ v¶i b»ng dung dÞch Hyposunfit natri. 140 OO - CIDE 1. Thµnh phÇn Gãi OO-Cide 1: chøa Anemo

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • pdfthuoc_dieu_tri_thu_y_7661_split_5_868.pdf
Tài liệu liên quan